Trong bối cảnh toàn cầu ngày càng nhấn mạnh tầm quan trọng của phát triển bền vững, từ những cam kết Net Zero của chính phủ đến việc tích hợp ESG vào chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp, một câu hỏi quan trọng đặt ra: Người trẻ có thể tham gia vào quá trình này như thế nào? Dù họ được xem là lực lượng kế cận có thể tạo ra thay đổi tích cực, thực tế lại cho thấy họ đang gặp nhiều rào cản trong việc tiếp cận, học hỏi và thực hành bền vững một cách thực chất.
Một trong những thách thức lớn nhất mà người trẻ đối mặt là khoảng cách về kiến thức. Phát triển bền vững vốn là một khái niệm rộng và phức tạp, không chỉ bao gồm bảo vệ môi trường mà còn liên quan đến công bằng xã hội, quản trị minh bạch và chiến lược kinh doanh dài hạn. Tuy nhiên, trong hệ thống giáo dục hiện tại, ESG và bền vững chỉ mới được đề cập sơ lược mà chưa trở thành một phần trọng tâm trong các chương trình đào tạo. Sự thiếu vắng hướng dẫn rõ ràng khiến nhiều bạn trẻ không biết bắt đầu từ đâu, dẫn đến cảm giác bối rối và lạc lõng khi muốn tìm hiểu sâu hơn về lĩnh vực này.
Ngoài vấn đề kiến thức, một rào cản khác nằm ở sự thiếu hụt các hoạt động thực tế giúp người trẻ có cơ hội ứng dụng lý thuyết vào thực tiễn. Nhiều sự kiện liên quan đến bền vững hiện nay thiên về truyền thông và nâng cao nhận thức hơn là tạo ra hành động cụ thể. Những chương trình thực tập hay dự án ESG trong doanh nghiệp vẫn còn hạn chế, đặc biệt là trong các vị trí chuyên sâu như đo lường tác động môi trường, quản trị chuỗi cung ứng bền vững hay phát triển mô hình kinh doanh tuần hoàn. Khi không có môi trường để thực hành, sinh viên và người mới đi làm dễ cảm thấy lúng túng, thiếu tự tin khi ứng tuyển vào các vị trí liên quan đến bền vững.
Một vòng luẩn quẩn khác cũng đang diễn ra giữa người trẻ và doanh nghiệp. Trong khi sinh viên tốt nghiệp mong muốn có cơ hội làm việc trong lĩnh vực ESG, các công ty lại đặt ra yêu cầu kinh nghiệm từ 1-2 năm, khiến họ gặp khó khăn trong việc tìm kiếm cơ hội đầu tiên. Ngược lại, nhiều doanh nghiệp cũng không có quy trình bài bản để xây dựng đội ngũ chuyên gia về ESG, dẫn đến tình trạng thiếu hụt nhân lực trầm trọng trong lĩnh vực này. Không ít công ty chỉ tập trung vào các hoạt động "greenwashing" (tẩy xanh) thay vì thực sự cam kết đầu tư vào nguồn nhân lực có năng lực về ESG.
Bên cạnh đó, một vấn đề lớn khác là sự thiếu rõ ràng trong truyền thông về ESG. Mô tả công việc trong các lĩnh vực liên quan đến bền vững thường không cụ thể, khiến ứng viên gặp khó khăn trong việc hiểu được những kỹ năng nào cần thiết để đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp. Các nền tảng tuyển dụng chưa có sự thống nhất trong việc phân loại các vị trí ESG, khiến người trẻ không biết tìm kiếm thông tin ở đâu. Việc truyền thông về ESG cũng chưa thực sự hấp dẫn và dễ hiểu, khiến chủ đề này trở nên xa vời với số đông.
Quan trọng hơn hết, sự thiếu hụt cam kết từ phía lãnh đạo doanh nghiệp và chính phủ cũng là một rào cản lớn. Dù ESG được nhắc đến nhiều, nhưng không phải công ty nào cũng xem đó là một phần trong chiến lược dài hạn. Chính phủ cũng chưa có nhiều chính sách khuyến khích và hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện ESG một cách nghiêm túc. Điều này khiến quá trình triển khai bền vững diễn ra chậm chạp và không tạo đủ động lực để người trẻ theo đuổi con đường này.
Để có thể đóng góp hiệu quả vào phát triển bền vững, trước tiên người trẻ cần chủ động trang bị kiến thức thông qua các nền tảng học tập trực tuyến, các khóa học chuyên sâu về ESG, và tham gia vào các cộng đồng có cùng mối quan tâm. Học viện số và các khóa học về ESG trên Coursera, edX hay LinkedIn Learning có thể là một cách để tiếp cận những kiến thức nền tảng mà hệ thống giáo dục truyền thống chưa cung cấp đầy đủ. Bên cạnh đó, việc theo dõi các chuyên gia trong ngành, tham gia vào các nhóm thảo luận trên mạng xã hội cũng sẽ giúp họ hiểu rõ hơn về xu hướng và ứng dụng thực tế của ESG trong nhiều lĩnh vực khác nhau.
Không dừng lại ở việc học hỏi, người trẻ cũng cần chủ động tìm kiếm cơ hội thực hành. Thay vì chờ đợi các chương trình thực tập chính thức, họ có thể bắt đầu từ những dự án tình nguyện, tham gia các chiến dịch môi trường hoặc chủ động xây dựng các sáng kiến bền vững trong cộng đồng. Nếu đang là sinh viên, việc kết hợp các nguyên tắc ESG vào các bài tập nhóm, nghiên cứu khoa học hay đề tài luận văn cũng có thể là một cách để rèn luyện tư duy bền vững ngay từ khi còn trên ghế nhà trường.
Tuy nhiên, để những nỗ lực cá nhân này thực sự mang lại hiệu quả, cần có sự kết nối mạnh mẽ hơn giữa người trẻ với doanh nghiệp và chính phủ. Các công ty nên cung cấp nhiều cơ hội hơn cho sinh viên và người mới đi làm tham gia vào các dự án ESG thực tế, từ đó giúp họ tích lũy kinh nghiệm và trở thành lực lượng lao động có năng lực trong tương lai. Bên cạnh đó, chính phủ cũng cần đóng vai trò thúc đẩy bằng cách tạo ra các chính sách hỗ trợ tài chính cho các startup bền vững, đưa ESG vào hệ thống giáo dục chính thống và thúc đẩy doanh nghiệp áp dụng ESG một cách thực chất.
Trong tương lai, ESG sẽ không chỉ là một tiêu chuẩn đạo đức mà còn trở thành yếu tố cạnh tranh cốt lõi của doanh nghiệp. Những ai nắm bắt được cơ hội này sớm sẽ có lợi thế lớn trong thị trường lao động.
Sự thay đổi không thể chỉ đến từ một phía. Người trẻ cần chủ động học hỏi và tìm kiếm cơ hội, nhưng đồng thời, doanh nghiệp và chính phủ cũng cần tạo ra môi trường thuận lợi để họ có thể phát triển. Nếu tất cả các bên cùng hợp tác, chúng ta sẽ giúp thế hệ trẻ có một sự nghiệp bền vững, thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang một nền kinh tế xanh và có trách nhiệm hơn.
Những góc nhìn và giải pháp trên được đúc kết từ các cuộc thảo luận sôi nổi trong khuôn khổ diễn đàn “1×8=17 Youth & Sustainability Stakeholders”, nơi quy tụ đại diện từ nhiều nhóm stakeholder khác nhau, bao gồm giới trẻ, giới học thuật, doanh nghiệp tuyển dụng, chính phủ, chuyên gia và truyền thông. Trong diễn đàn này, mỗi nhóm chia sẻ những rào cản, cơ hội và đề xuất thiết thực để giúp người trẻ tham gia vào phát triển bền vững một cách hiệu quả hơn. Những insight quan trọng từ diễn đàn cho thấy rằng việc thu hẹp khoảng cách kiến thức, trải nghiệm, hoạt động và truyền thông là chìa khóa để xây dựng một thế hệ lao động có thể dẫn dắt quá trình chuyển đổi xanh.
Chân Thực.
